Projekt Megalityczny



Zakład Archeologii Uniwersytetu Szczecińskiego realizuje inicjatywę „Program weryfikacji grobowców megalitycznych na terenie Pomorza Zachodniego. Program badawczo konserwatorski”.  Projekt ów (realizowany w trybie dwuletnim – 2011-2012 r.) uzyskał dofinansowanie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu Dziedzictwo Narodowe, priorytet 5 Ochrona Zabytków Archeologicznych. Zasadniczym celem projektu jest możliwie jak najbardziej dokładna rekonstrukcja sieci cmentarzysk megalitycznych na terenie Pomorza Zachodniego.

 


Grobowce megalityczne właściwie od zawsze budziły niezwykłe zainteresowanie wśród ludzi. Te często monumentalne konstrukcje pobudzały masową wyobraźnie, stając się źródłem różnorodnych przypowieści, legend, historii. Już dokument klasztoru w Kołbaczu (woj. zachodniopomorskie) z 1234 roku wspomina o grobowcach megalitycznych - „groby olbrzymów” – tumulis gigantis. Oczywiście kamienne grobowce były też przedmiotem opracowań archeologicznych. W odniesieniu do obszaru Pomorza Zachodniego wielokrotnie wspomina się o istnieniu (szczególnie region Ziemii Pyrzyckiej) setek grobowców megalitycznych jednak należy zaznaczyć, iż ostatnie publikacje na ten temat pochodzą sprzed kilkudziesięciu lat. Podstawowym celem prezentowanego projektu o charakterze badawczo – konserwatorskim jest weryfikacja naszej wiedzy dotyczącej przejawów megalityzmu na terenie Pomorza Zachodniego. Dotychczasowe mapy uwzględniające występowanie grobowców megalitycznych wymagają z pewnością korekty podobnie jak reinterpretacji wymagają wyniki starszych badań.


Zadanie ma charakter wieloetapowy. Zachowane przejawy istnienia megalitów mogą mieć bardzo różny charakter. Często możemy mieć do czynienia jedynie z przesłankami o istnieniu w przeszłości nasypu grobowca, który uległ zniszczeniu. Punktem wyjścia (etap a) rewizji dotychczasowej wiedzy jest stworzenie wieloaspektowej bazy danych megalitów uwzględniającej takie źródła jak: literatura, dane archiwalne, archiwalne zdjęcia lotnicze, Archeologiczne Zdjęcie Polski, mapy XIX-wieczne. Kolejnym potencjalnie niezmiernie inspirującym źródłem wiedzy mogą być analizy toponomastyczne, wskazujące istnienie w nazwach miejscowych ślady istnienia cmentarzysk megalitycznych (np. słynne groby olbrzymów – Hünengrab). Co ważne dla analizowanego terenu próby takich analiz zostały już poczynione (Czarnecki 1969).  Kolejny etap (etap b) wiąże się z weryfikacją powierzchniową dwóch wytypowanych mezoregionów osadniczych (mezoregion pyrzycki, mezoregion myśliborski). Weryfikacja ta winna mieć charakter cykliczny („przejście wiosenne i jesienne”). Mezoregiony te zostały wytypowane z kilku powodów. Po pierwsze w ich ramach zarejestrowano pełna sekwencję kultur neolitycznych (od wczesnorolniczej KCWR po wczesny brąz). Ponadto są to potencjalnie „najbogatsze” pod kątem pozostałości megalitów obszary, na co wskazują również najnowsze badania szerokopłaszczyznowe (mezoregion myśliborski – badania na trasie planowanej drogi ekspresowej S3). Prezentowany etap prac pozwoli na pełne skatalogowanie istniejących jeszcze grobowców megalitycznych (bądź ich elementów). Kolejny część prac (etap c) zakłada wykorzystanie tzw. metod nieinwazyjnych. Konkretyzując chodzi o zdjęcia lotnicze (rekonesans lotniczy - etap c1) oraz badania geomagnetyczne (etap c2). Ostatnim elementem jest opracowanie wyników badań (etap d) w dwóch wersjach (wersja „archeologiczno – konserwatorska”, która winna być źródłem dla archeologów, urzędów konserwatorskich ewentualnie lokalnych władz; wersja popularno-naukowa w formie folderu).
W projekt zaangażowania są: Dr Agnieszka Matuszewska, Dr Marcin Szydłowski oraz studenci archeologii Naszego Uniwersytetu.

01
01
Detail Download
02
02
Detail Download
03
03
Detail Download
04
04
Detail Download
05
05
Detail Download
 
 
Powered by Phoca Gallery